TÁC ĐỘNG CỦA FDI TỚI SỰ PHỤC HỒI CỦA THỊ TRƯỜNG XE NÂNG NGƯỜI HẬU COVID-19
Theo:Tạp chí Access International
Bài phỏng vấn của tạp chí Access International – tạp chí lớn nhất và uy tín nhất thế giới về mảng thiết bị làm việc trên cao với Bà Trần Kim Dung – TGĐ công ty TNHH Tuyết Nga:
Thị trường ngành thiết bị nâng làm việc trên cao (MEWP) của Việt Nam đang bị ảnh hưởng nặng nề bởi việc ngừng hoạt động kéo dài do đại dịch Covid-19 gây ra. Đó là tình trạng đang diễn ra ở hầu hết các nước Đông Nam Á, cũng như tiềm năng mà Việt Nam đang nắm giữ để trở thành một thị trường MEWP lớn. Dẫn đầu hiện tại đang là TNC – nhà cung cấp dịch vụ cho thuê thiết bị làm việc trên cao lớn nhất khu vực.
Với chiều dài 2.000 km và rộng chỉ khoảng 50 km ở điểm hẹp nhất, Việt Nam là một đất nước độc nhất vô nhị, được kết hợp bởi đường bờ biển đáng kinh ngạc. Đất nước này cũng đã chứng kiến tốc độ tăng trưởng kinh tế nhanh chóng trong 30 năm qua, trở thành một trong những quốc gia hàng đầu trong khu vực về tài chính, và thúc đẩy sự phát triển của một loạt các ngành công nghiệp mới – một trong số đó là lĩnh vực cho thuê (rental).
Người tiên phong trong lĩnh vực này là Tập đoàn Công ty Tuyết Nga (TNC), được thành lập vào năm 1995 và có ba chi nhánh chính tại Hà Nội, Đà Nẵng và Thành phố Hồ Chí Minh, và các trạm dịch vụ tại Vũng Tàu và Hải Phòng.
Bà Trần Kim Dung – chủ sở hữu, nhà sáng lập và chủ tịch của Tập đoàn công ty Tuyết Nga và thương hiệu Vietnam Rental
Công ty bắt đầu kinh doanh MEWP từ năm 1999, và như Trần Kim Dung – chủ sở hữu, người sáng lập và chủ tịch của tập đoàn, cho biết, đây là công ty đầu tiên đưa các thiết bị làm việc trên cao đến Việt Nam, khởi nguồn cho sự bắt đầu của thị trường MEWP tại đây.
Genie tại thị trường Việt Nam
TNC’s trở thành đại lý chính thức của Genie tại Việt Nam vào năm 2001, và ra mắt mảng dịch vụ cho thuê Vietnam Rental vào năm 2007, một lần nữa, trở thành công ty cho thuê MEWP đầu tiên tại Việt Nam. Cho đến hiện tại, đội xe của TNC đã phát triển lên tới 850 thiết bị, hầu hết là các thiết bị của hãng Terex, bao gồm các dòng thiết bị nâng người của hãng Genie như: xe boom lift, xe nâng người cắt kéo chạy điện và động cơ, xe nâng hàng tầm với cao, cùng với tháp chiếu sáng. Ngoài ra, trong đội xe còn có một vài thiết bị cẩu nhỏ.
Theo lời bà Trần Kim Dung, kế hoạch trong vòng 5 năm tới là mở rộng đội xe cho thuê lên 2.000 chiếc, tùy thuộc vào cách thị trường phát triển.
“Thị trường vẫn đang trong quá trình phát triển. Bây giờ chúng ta có thể thấy mọi người đã biết hơn nhiều về những thiết bị này cũng như các ứng dụng của chúng; họ biết rằng việc sử dụng chúng sẽ an toàn hơn, nhanh hơn và chuyên nghiệp hơn. “Nhưng thị trường sẽ còn mở rộng nhiều nữa. Nhu cầu tiềm năng về thiết bị này vẫn đang là rất lớn. ”
Bà Trần Kim Dung cho biết điều này sẽ xảy ra với các dự án lớn mới trong nước, được đầu tư bởi nguồn vốn nước ngoài. Hiện tại, hơn 60% nhu cầu thuê được thúc đẩy bởi các dự án có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI).
Ảnh: Thiết bị của Vietnam Rental tại cổng Ngọ Môn – thuộc di tích Cố đô Huế
Tiêu chuẩn chất lượng đối với thiết bị MEWP
Tuy nhiên, hiện tại trong nước không có tiêu chuẩn chung nào để đảm bảo thiết bị cũ, đã sử dụng hoạt động tốt và điều đó có nghĩa là người ta chú trọng nhiều hơn đến giá cả. “Nếu nó hoạt động, nó sẽ không sao cả; họ không quan tâm nhiều đến mức độ an toàn hơn khi sử dụng một chiếc máy thích hợp.
“Chi phí sử dụng loại thiết bị này [MEWPs] vẫn còn cao so với thu nhập bình quân của người Việt Nam và chi phí chi trả cho các trường hợp tai nạn thấp so với các nước phát triển.”
Tuy nhiên, bà Dung tin rằng chính phủ sẽ sớm ban hành các tiêu chuẩn làm việc trên cao để đảm bảo các thiết bị nâng người đủ chất lượng và an toàn trước khi sử dụng, dẫn đến việc sử dụng chúng rộng rãi hơn. “Khi điều này xảy ra, nó sẽ thúc đẩy nhu cầu mạnh mẽ và sẽ có một thị trường “bùng nổ” về thiết bị làm việc trên cao và các thiết bị an toàn khác tại Việt Nam.”
Từ 40 thiết bị trong đội xe ban đầu vào năm 2007 của TNC, thị trường cho thuê ở Việt Nam đã phát triển lên khoảng 6.000 chiếc bao gồm cả thiết bị mới và thiết bị cũ đến rất cũ, thuộc nhiều thương hiệu khác nhau. Và hiện có khoảng 30 công ty cho thuê trong nước chuyên về xe nâng người.
Ngoài các công ty cho thuê trong nước, còn có một số ít các công ty quốc tế hoạt động, bao gồm Nishio Rent-all Vietnam, UMAC, Korea Rental IS; trong khi AJ Networks đã đóng cửa mảng kinh doanh xe nâng người tại Việt Nam cách đây hai năm.
Mặc dù có sự góp mặt của các “ông lớn” trong ngành xe nâng, Vietnam Rental đang có đội xe lớn nhất Việt Nam và tự hào đạt tiêu chuẩn quốc tế, với các thiết bị hầu hết có tuổi đời dưới 10 năm. Công ty cũng cung cấp phạm vi phủ sóng và dịch vụ trên toàn quốc, trong khi phần lớn các công ty trong nước khác chỉ hoạt động trong khu vực cố định và có chỉ sở hữu từ vài chục đến dưới 100 thiết bị. Bà Dung nói: “Có một số vấn đề chung đối với các công ty này, bao gồm,“ Máy móc rất, rất cũ, với các xe boomlift hơn 15 năm tuổi; rất nhiều xe hơn 20 năm tuổi, và hầu hết chúng được sản xuất vào những năm 1990 ”.
Tính trung bình, xe nâng cắt kéo trong nước có tuổi đời hơi trẻ hơn một chút nhưng đi kèm với đó dịch vụ kém và chậm, sự cố xảy ra rất phổ biến. Và, trong nhiều trường hợp, các trang thiết bị, tính năng an toàn trên máy đã bị cắt bỏ. Tuy nhiên, như Madame Duzng cho biết thêm, các thiết bị này có giá thuê rất thấp.
90% nhu cầu về xe nâng người
Hiện nay, hơn 90% nhu cầu về thiết bị nâng người đến từ các dự án kỹ thuật dân dụng lớn như sân bay và trung tâm mua sắm. Chúng cũng được sử dụng trong bảo trì công nghiệp và trong lĩnh vực kho vận.
Ảnh: Thiết bị TNC – Vietnam Rental làm việc tại Dự án Mikazuki Spa, Hotel & Resort, tại Đà Nẵng, thành phố lớn nhất miền Trung Việt Nam.
Bà Dung nói rằng các dự án xây dựng khu dân cư, chung cư cũng là một mảng cần chú trọng nhưng hiện tại nó đang được xây dựng bằng cách sử dụng lao động chi phí thấp với các phương tiện truyền thống như giàn giáo, thang, ròng rọc,…
Tuy nhiên, thị trường trong nước hầu như đã bị tạm dừng bởi đại dịch. Việt Nam đã trải qua gian đoạn giãn cách xã hội kể từ tháng 5 năm 2020, với các dự án xây dựng bị đóng băng. “FDI giảm 17% trong năm 2020; điều đó vẫn tiếp tục trong năm nay.
“Nếu chính phủ Việt Nam không cải thiện tình hình và thay đổi phản ứng đối với đại dịch Covid-19, mở cửa nền kinh tế, thay vì có các biện pháp khóa chặt như họ đang làm hiện tại, thì FDI sẽ giảm nhiều hơn trong năm tới, và các nhà đầu tư sẽ chuyển đầu tư của họ sang các quốc gia khác ”.
Một yếu tố khác khiến dự án đình trệ là do thiếu lao động nước ngoài đến Việt Nam. Bà Dung cho biết, vấn đề này cũng là ảnh hưởng của phản ứng của chính phủ đối với đại dịch. “Trong khi đó, chi phí của các dự án ngày càng tăng do giá nguyên vật liệu tăng và thiếu lao động;” tất cả đều dẫn tới là các dự án đang trong quá trình triển khai sẽ bị trì hoãn.
Vì Covid-19, tỷ lệ thiết bị cho thuê hiện đang ở mức thấp nhất 40%. “Ngoài ra, với mức giá cho thuê như thời điểm gần đây, chúng tôi không mặn mà lắm với việc đầu tư thiết bị mới 100%. Trong trường hợp chúng tôi cần thiết bị gấp, chúng tôi sẽ mua thiết bị đã qua sử dụng và có sẵn, như cách chúng tôi đang làm hiện nay ”.
Bà Dung nói thêm, “Hầu hết các khoản đầu tư của chúng tôi cho năm nay đã hết. Chúng tôi đã có kế hoạch làm mới đội xe của mình với 50-60 máy mới hơn. Chúng tôi thực sự đã bán rất nhiều nhưng không thể mua được nhiều như vậy ”.
Khoản đầu tư cho đội xe lên tới hàng chục chiếc boomlift loại 45ft và 60ft và dòng xe nâng cắt kéo Genie GS mới sử dụng hệ thống E-Drive.
Thách thức đối với giá cho thuê năm 2021
Sẽ không có gì ngạc nhiên khi giá thuê vào năm 2020 và 2021 cũng bị ảnh hưởng. “Đại dịch Covid và việc thiếu các dự án đang giết chết giá cho thuê tại Việt Nam; nếu chúng tôi đầu tư vào máy móc mới với mức giá hiện tại, chúng tôi sẽ cần bảy đến chín năm để hòa vốn. Madame Dung cho biết thêm, “Các thiết bị mới hơn hiện đang được cho thuê với giá tương đương với các thiết bị rất cũ.”
Trên thực tế, giá cho thuê đã giảm liên tục trong ba năm qua, giảm khoảng 10% -20% mỗi năm, tùy thuộc vào từng dòng thiết bị.
Điều này là do các yếu tố liên quan đến Covid đã được giải thích trước đó, nhưng có một yếu tố khác đã xác định trước đại dịch – thiết bị cũ. “Số lượng thiết bị rất cũ – hàng bãi – được các công ty cho thuê nhỏ lẻ đưa vào Việt Nam dẫn đến việc không có sự phân loại rõ ràng giữa thiết bị tốt, thiết bị kém và dịch vụ.”
Điều này sẽ chỉ thực sự được giải quyết khi các dòng vốn đầu tư nước ngoài trong tương lai đi kèm với các yêu cầu nghiêm ngặt về chất lượng và an toàn. “Tuy nhiên, đối với một số dòng thiết bị, chúng tôi có thể thấy giá có thể vẫn ở mức này do nhu cầu mới nổi đối với một số thị trường nhất định, chẳng hạn như ngành điện gió”.
Với tác động lên nền kinh tế trong hai năm qua, ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng Covid có vẻ sẽ tiếp tục kéo dài. “Nó chắc chắn sẽ ập đến với chúng ta vào năm 2022; với nền kinh tế đang bị ảnh hưởng nghiêm trọng, cộng với việc chậm chuyển đổi các bộ luật và các tiêu chuẩn mới, tựu chung sẽ ngăn cản thị trường phát triển so với tiềm năng vốn có của nó.”
Một lưu ý tích cực hơn, tăng trưởng trong thị trường xe nâng người Việt Nam là điều tất yếu khi nền kinh tế cuối cùng cũng sẽ phục hồi trở lại, và tư duy của đất nước sẽ dần chuyển sang dùng xe nâng người an toàn hơn và hiệu quả hơn, thay thế cho giàn giáo.
Vietnam Rental cũng sẽ tiếp tục với tầm nhìn mở rộng mảng kinh doanh cho thuê, nhấn mạnh vị thế là người tiên phong trên thị trường. “Chúng tôi sẽ tiếp tục với kế hoạch làm mới đội xe của chúng tôi bằng cách bán thiết bị cũ và mua thiết bị mới mới.” Mục đích là để giảm tuổi đời trung bình của đội xe xuống từ 5 đến 7 năm đối với xe boomlift, khoảng 5 năm hoặc ít hơn đối với xe nâng cắt kéo.
Vietnam Rental cũng có kế hoạch đầu tư vào các thiết bị cho thuê khác, như máy phát điện, máy nén khí, cũng như các cơ sở mới. “Nên nhớ, Việt Nam là đất nước dài gần 2.000km. Ba chi nhánh chính và hai trạm dịch vụ hiện tại là không đủ để cung cấp chiến lược dịch vụ tiêu chuẩn mà chúng tôi mong muốn. Tôi chắc chắn rằng chúng tôi sẽ có nhiều cơ sở hơn vào thời điểm nền kinh tế đang bùng nổ trở lại ”.
Tác giả: Euan Youdale (Access International)
